Od czego zacząć – zasady działania GPW oraz odpowiedni rachunek maklerski

Zanim podejmiesz się wyzwania inwestowania na giełdzie papierów wartościowych, musisz sprostać trudnemu zadaniu, jakim jest wybór odpowiedniej oferty maklerskiej, z którą będziesz związany przez cały okres inwestowania. Rachunek maklerski nie różni się zbytnio od zwykłego konta bankowego (jedynie tym, że na rachunku maklerskim oprócz złotówek możesz posiadać inne walory, np. akcje, obligacje). W dzisiejszych czasach istnieje niezliczona ilość przedsiębiorstw oferujących możliwości inwestowania za ich pośrednictwem. Niestety, żeby inwestować na warszawskim parkiecie GPW, jako inwestor indywidualny, musisz mieć pośrednika, co wynika z mechanizmu przepływu informacji podczas transakcji giełdowych.

Giełda w Polsce

Zacznijmy od początku. Pierwsza giełda w Polsce po drugiej wojnie światowej powstała w wyniku zmian gospodarczych – przejście z systemu centralnie planowanego do systemu rynkowego, co umożliwiło powstanie w kwietniu 1991 rok Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. (więcej na ten temat we wpisie o gospodarce rynkowej http://www.inwestycyjnyporadnik.pl/ekonomia/gospodarka-rynkowa-czyli-skuteczny-mechanizm-podazy-i-popytu/). GPW została założona jako spółka akcyjna przez Skarb Państwa, a jej głównym zadaniem jest umożliwienie pozyskiwania kapitałów przez spółki od inwestorów. Jak już pewnie się domyśliłeś nadzór nad wszelkimi działaniami na giełdzie prowadzi Komisja Nadzoru Finansowego. Warto w tym miejscu dodać, że każda spółka chcąca wejść na giełdę musi przygotować i udostępnić prospekt emisyjny, czyli dokument, w którym są zawarte informacje o charakterze prowadzonej działalności, rodzajach i wartości wypuszczanych akcji, sposobach ich dystrybucji, danych właścicieli, wynikach finansowych i wiele innych. Zakończony jest dokładną analizą finansową.

Na giełdzie handluje się papierami wartościowymi, które funkcjonują w postaci zapisu elektrycznego w systemie komputerowym KDPW – Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych. Poniżej przedstawiam zobrazowany mechanizm przepływu informacji podczas transakcji.

Tak jak wspomniałem na samym początku, kupno lub sprzedaż instrumentów finansowych odbywa się za pośrednictwem domu maklerskiego. Właścicielem jest zazwyczaj bank. Inwestorzy składają zlecenie w biurze maklerskim (dzisiaj najpopularniejszą formą jest zlecenie przez Internet). Dalej to zlecenie wędruje do Giełdy Papierów Wartościowych, a następnie do Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych. Po pozytywnym zrealizowaniu transakcji biuro maklerskie rozlicza się z KDPW oraz klientem za pośrednictwem banku. KDPW zmienia w rejestrach dane właściciela papierów wartościowych i potwierdza dokonanie transakcji, a informacje o niej przekazuje inwestorom za pośrednictwem biura maklerskiego. Jak już pewnie zauważyłeś, pośrednictwo biura maklerskiego jest obecne na każdym etapie inwestycji, dlatego tak ważny jest odpowiedni wybór dopasowanej oferty.

Kończąc ten teoretyczny wątek o GPW chciałbym wspomnieć, że Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie składa się z trzech rynków:

  • Rynek główny;
  • NewConnect;
  • Catalyst.

Rynek NewConnect jest alternatywą dla młodych i mniejszych firm, które specjalizują się w sektorach nowych technologii. Z punktu widzenia zainteresowanej spółki, wejście na ten rynek jest znacznie prostsze, ponieważ nie wymaga tak wielu formalności, jak w przypadku rynku głównym. Z kolei Catalyst został utworzony w celu dokonywania obrotu obligacjami komunalnymi, spółdzielczymi, korporacyjnymi oraz innymi dłużnymi instrumentami finansowymi.

Więcej informacji na temat GPW możesz znaleźć na jej stronie internetowej: https://www.gpw.pl/

Wybór rachunku maklerskiego

Skoro już z grubsza wiesz w jaki sposób funkcjonuje giełda oraz system składania zleceń, przejdźmy do wyboru odpowiedniego rachunku maklerskiego. Tak jak wspomniałem na początku, to zdecydowanie jeden z najważniejszych, ale męczących etapów na drodze inwestora.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na opłaty i prowizje. Nie trzeba być geniuszem, żeby stwierdzić, że niższe opłaty są korzystniejsze. Posługując się podstawowymi instrumentami finansowymi, czyli akcjami i obligacjami, będziesz musiał zapłacić za każdą transakcji – sprzedaż lub kupno. W zależności od biura maklerskiego, spotkasz się z różnymi wartościami prowizji. Ja osobiście korzystam z usług maklerskich Deutsche Banku, który oferuje 0,19 % min. 1,90 zł dla akcji, 0,14 % min. 1,90 zł dla obligacji.

Do obrotu instrumentami pochodnymi niezbędne jest podpisanie dodatkowej umowy. Zwykle odradza się początkującym korzystanie z pochodnych instrumentów, z racji podwyższonego ryzyka jakie ze sobą niosą. Dla przykładu w przypadku kontraktów terminowych, wartość prowizji przyjmuje postać kwotową, a nie procentową – w DB makler na dzień dzisiejszy (20.11.2017) kontrakty na indeksy giełdowe i obligacje kosztują 9 zł, a na akcje 3 zł.

Zanim wybierzesz rachunek maklerski, zadaj sobie pytanie, czy zamierzasz posługiwać się kredytem. Biura maklerskie umożliwiają swoim klientom zaciągnięcie kredytu na określony procent (zazwyczaj jest to WIBOR powiększony o marżę ustaloną przez instytucję). Same koszty kredytu to nie wszystko. Zdarza się tak, że instytucja finansowa, aby zgodzić się na kredyt, potrzebuje realnych dowodów posiadanego kapitału. Wiąże się to z posiadaniem na koncie określonej przez biuro wartości aktywów – nikt nie dostaje kredytu na tzw. piękne czy. Oczywiście odradzam początkującym pakować się na starcie w kredyty. Ogólnie nie jestem zwolennikiem tego typu rozwiązań, ponieważ kieruję się zasadą: „Jeśli czegoś nie mogę kupić w pełni za gotówkę, to znaczy, że w tym momencie mnie na to nie stać”.

Okej, skoro już rozeznaliśmy się mniej więcej w kwestii opłat, skupmy się na możliwościach oferowanych przez biuro maklerskie, które pomogą nam w „zakupach” na giełdzie. Mam tu na myśli ofertę analityczną. Dziś jest już praktycznie standardem. Nie wystarczą zwyczajne rekomendacje w stylu kup/sprzedaj, ponieważ kurs wzrośnie/spadnie. Również profesjonalne raporty o wynikach spółki, analizy techniczne oraz fundamentalne w ofercie pośrednika nie są niczym zaskakującym. Ale skoro mamy sami decydować o swoich finansach, zwróć uwagę na ofertę notowań w czasie rzeczywistym. W przypadku mojego biura maklerskiego są to Notowania Mobilne 4 MAX koordynowane przez firmę Statistica Sp. z o. o. Zauważ, że w tego typu usługach masz kontrolę nad notowaniami w czasie rzeczywistym, w odróżnieniu od stron internetowych, na których możesz spotkać się z opóźnieniem rzędu 15 minut. Niby niedużo dla inwestora długoterminowego, ale w przypadku daytraderów – czas działający na niekorzyść. Tak czy siak, notowania mobilne są też standardową opcją oferowaną przez biura maklerskie, mimo wszystko trzeba zwrócić uwagę, czy nie są dodatkowo płatne.

Domyślam się, że Twoje zlecenia zawierane na giełdzie będą w formie internetowej. Nie dziwię się, jest to najwygodniejsza i chyba najtańsza wersja. Tak zgadza się, za osobiste składanie zleceń w oddziale lub drogą telefoniczną, mogą być naliczane dodatkowe opłaty. Na to też zwróć uwagę przy wyborze biura maklerskiego.

Mimo XXI wieku i czasów, gdzie dostęp do Internetu towarzyszy każdemu, może wystąpić sytuacja, w której będziesz musiał wybrać się do POK osobiście (Punktu Obsługi Klienta). Ja mam tak, że staram się co jakiś czas odwiedzić mój oddział, do którego jestem przypisany, żeby po prostu porozmawiać ze swoim opiekunem, dowiedzieć się o nowościach w ofercie, albo wymienić się spostrzeżeniami dotyczącymi rynku. Polecam więc wziąć pod uwagę rozmieszczenie POK-ów przy wyborze oferty maklerskiej.

We wcześniejszej części, dotyczącej zasad działania GPW, wspomniałem o emisji akcji firm debiutujących na giełdzie. Jeśli interesuje Cię polowanie na okazje wśród debiutów, zwróć uwagę, czy wybrane przez Ciebie biuro maklerskie umożliwia zapisywanie się na inwestycje w firmy wchodzące na parkiet giełdowy GPW.

Podsumowanie

To już wszystkie, według mnie warte uwagi zagadnienia dotyczące wyboru odpowiedniego dla siebie rachunku maklerskiego. Reasumując, sprawdź:

  • Wysokość opłat i prowizji dla danych instrumentów;
  • Dostępność kredytu, jeśli jesteś zainteresowany pożyczeniem pieniędzy;
  • Oferowane możliwości analityczne, w tym notowania mobilne;
  • Opłaty za zróżnicowanie składania zleceń (Internet, telefon, osobiście w oddziale);
  • Dostęp do Punktów Obsługi Klienta;
  • Możliwość inwestycji w debiutujące spółki.

Jeżeli sumiennie podejmiesz się tego zadania, unikniesz w przyszłości niepotrzebnych nerwów związanych z opłatami, bądź też nieudogodnieniami, o których nie miałeś pojęcia.

W następnym wpisie opowiem co nieco na temat arkuszy zleceń, rodzajach dostępnych zleceń na GPW oraz systemie notowań.

Zapraszamy do lektury oraz komentowania.

Inwestycyjnyporadnik.pl – zawsze w prosty sposób po świecie finansów.

Co o tym sądzisz?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *