Rynek kapitałowy – czyli gdzie się odbywa gra giełdowa

Poprzedni wpis na Inwestycyjnyporadnik.pl dotyczył gospodarki rynkowej. Dowiedziałeś się z niego, że w tym rodzaju gospodarki wyróżniamy: rynek dóbr i usług, rynek pracy, rynek surowców mineralnych, rynek nieruchomości oraz rynek finansowy. Różnią się od siebie przedmiotem obrotu, a ich wspólną cechą jest prawo podaży i popytu.

Rynek finansowy znany jest jako abstrakcyjne miejsce, w którym osoby fizyczne, przedsiębiorstwa (finansowe, niefinansowe) oraz instytucje państwowe zawierają transakcje za pomocą tzw. instrumentów finansowych, które scharakteryzuję później.

Na powyższym rysunku przedstawione zostały poszczególne człony rynku finansowego. Dzisiaj interesuje nas ten najbardziej związany z Giełdą Papierów Wartościowych, czyli rynek kapitałowy. Zanim do niego przejdziemy, pozwól, że krótko scharakteryzuję trzy pozostałe.

Rynek pieniężny – w tym „miejscu” obrotem są krótkoterminowe instrumenty dłużne, których zapadalność nie przekracza jednego roku. Po polsku termin zapadalności to dzień, w którym dłużnik powinien uregulować swoje zobowiązanie wobec wierzyciela. Przykładem instrumentów tego rynku są: bony Skarbu Państwa, bony pieniężne NBP, certyfikaty depozytowe, weksle, krótkoterminowe papiery dłużne przedsiębiorstw.

Rynek walutowy – segment rynku finansowego, na którym dokonuje się handlu różnymi walutami, parami walut. (szerzej opisany zostanie w cyklu wpisów dotyczących Forexu)

Rynek instrumentów pochodnych – handel instrumentami pochodnymi, czyli takimi których wartość jest zależna od instrumentu bazowego, np. kursu waluty, indeksu giełdowego itp.

Rynek kapitałowy

Na tego typu rynkach zawiera się transakcje instrumentami finansowymi o zapadalności powyżej 1 roku lub bez terminu wykupu. Jego główną funkcją jest udostępnienie możliwości pozyskania kapitału na dłuższy okres działania za pomocą emisji papierów wartościowych. Jeśli to co napisałem jest mało zrozumiałe, poznasz szczegóły za chwilę.

Powyżej przestawiłem z czego dokładnie składa się rynek kapitałowy. Pozwól, że sprawnie scharakteryzuje każdy z elementów.

Instrumenty finansowe:

Akcje – mają charakter udziałowy, tzn. jeśli posiadasz akcje jakiejś firmy, wówczas jesteś jej współwłaścicielem. Posiadacze znacznej ilości akcji (tj. od kilku do kilkunastu procent) mają wpływ na podejmowane decyzje w spółce – walne zgromadzenia akcjonariuszy. Każdy posiadacz akcji ma prawo do dywidendy, czyli wypracowanego zysku, o ile firma dzieli się nimi z akcjonariuszami. Dodatkowo posiadacze mają prawo do tzw. masy likwidacyjnej w przypadku ogłoszenia upadłości. Zapamiętaj, że handel akcjami stanowi duże ryzyko, a co za tym idzie większą stopę zwrotu z inwestycji niż w przypadku obligacji.

Obligacje – w odróżnieniu do akcji, mają charakter dłużny – posiadacz obligacji jest pożyczkodawcą, a co za tym idzie posiadacz nie ma prawa głosu na walnych zgromadzeniach akcjonariuszy oraz nie posiada podstaw do wypłaty dywidendy. Obligacje różnią się od akcji też tym, że posiadają termin zapadalności (są ograniczone czasowo np. na 2 lata). Mimo, że posiadacze obligacji nie korzystają z zysków wypracowanych przez firmę, to oni są pierwsi w kolejce do masy likwidacyjnej przed akcjonariuszami. Te instrumenty finansowe charakteryzują się stosunkowo niższym poziomem ryzyka, a co za tym idzie mniejszym, ale za to stabilnym zyskiem.

Podmioty:

Emitenci, inaczej podmiot wystawiający papiery wartościowe na sprzedaż:

  • Przedsiębiorstwa;
  • Skarb Państwa;
  • Jednostki samorządu terytorialnego;
  • Fundusze inwestycyjne.

Inwestorzy, podmioty kupujące wystawione papiery wartościowe:

  • Osoby fizyczne;
  • Przedsiębiorstwa;
  • Banki;
  • Firmy inwestycyjne;
  • Fundusze inwestycyjne i emerytalne.

Infrastruktura instytucjonalna:

GPW – Giełda Papierów Wartościowych – jej zadaniem jest organizacja regulowanego rynku – Główny Rynek GPW oraz tzw. Alternatywnych systemów obrotu (ASO), czyli New Connest i część rynku Catalyst.

Dom maklerski – pośrednik na rynku kapitałowym.

DondSpot S.A. – organizuje system hurtowego obrotu papierami dłużnymi.

Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych S.A. – jak sama nazwa wskazuje, pełni funkcje przechowalni papierów wartościowych.

Komisja Nadzoru Finansowego – znany już nam centralny organ administracji, sprawujący nadzór nad rynkiem finansowym w Polsce.

Rynek kapitałowy dzieli się na rynek pierwotny oraz wtórny:

  • Rynek pierwotny – na tym rynku sprzedaż odbywa się na nowo emitowanych akcjach od przedsiębiorcy do inwestora. Z tym rynkiem wiąże się IPO (Initial Public Offering), czyli pierwsza oferta publiczna papierów wartościowych. Z reguły co roku emisję IPO dokonuje od 10 do 20 spółek na warszawskiej GPW, a robią to po to, żeby otrzymać kapitał w zamian za akcje.
  • Rynek wtórny – ten rynek jest bardzo prosty, mamy tu do czynienia z handlem papierami wartościowymi między inwestorami. Emitent akcji nie otrzymuje kapitału.

Wiesz już gdzie konkretnie odbywa się handel instrumentami finansowymi. Poznałeś również strukturę rynku kapitałowego. W kolejnych wpisach dowiesz się co zrobić, żeby zacząć inwestować na giełdzie, na co zwracać uwagę przy wyborze instrumentu oraz jak ograniczyć ryzyko.

Zapraszamy do lektury oraz komentowania.

Inwestycyjnyporadnik.pl – zawsze w prosty sposób po świecie finansów.

Co o tym sądzisz?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *